ปลัดอำเภอ ท่านปลัด หรือ ปลัดจังหวัด

หากพูดถึงอาชีพปลัด แน่นอนว่าหลายคนกำลังนึกถึงภาพความโบราณ คร่ำครึ ล้าสมัย อธิบายให้เห็นภาพชัดเจนด้วยข้าราชการใส่ชุดสีกากีที่อายุอยู่ในช่วงสูงวัย ทำงานมานานแสนนาน บ้างก็ว่าทำงานแบบ เช้าชาม เย็นชาม แต่หากเราได้ดูละครไทยจะพบว่า ละครไทยหลายเรื่องที่บทบาทพระเอกประกอบอาชีพ “ปลัด” เรียกได้ว่าภาพในละครเท่านั้นแหละที่ทำให้เราเห็นภาพปลัดหนุ่ม อายุน้อย ไฟแรง ตัดภาพมาที่ความเป็นจริง หลายคนยังคงคิดว่า “ปลัด” ยังเป็นอาชีพที่โบราณ ล้าสมัยอยู่ ความเป็นจริงนั้นเป็นอย่างไร ในวันนี้เราจะพาไปล้วงลึกเส้นทางอาชีพ “ปลัด” กัน

ขอบคุณ VDO จาก กรมการปกครอง OFFICIAL

ปลัดอำเภอ หรือ เจ้าพนักงานปกครองปฏิบัติการ คือชื่อเรียกเต็ม ๆ ของตำแหน่งปลัดอำเภอที่เรามักจะเรียกกันจนติดปาก โดยปลัดอำเภอหลัก ๆ มีหน้าที่หลักคือ ปฏิบัติงานด้านการปกครองภายใต้การกำกับ แนะนำ ตรวจสอบและปฏิบัติงานอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย โดยมีหน้าที่ความรับผิดชอบและลักษณะงานตามประกาศรับสมัครของกรมการปกครอง ประจำปี 2561 ดังนี้

  • ด้านการปฏิบัติการ ต้องศึกษา วิเคราะห์ วางยุทธศาสตร์และแนวทางปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาระบบงาน รวมทั้งการติดตามประเมินผลงานด้านการปกครอง การรักษาความสงบภายในประเทศ การปกครองท้องที่และการทะเบียน เพื่อให้ประชาชนได้รับความมั่นคงปลอดภัย ได้รับบริการที่สะดวกรวดเร็ว และเกิดความสงบสุขในสังคม นอกจากนี้ยังดำเนินการบังคับใช้กฎหมายในฐานะพนักงานเจ้าหน้าที่ที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมการปกครองและกฎหมายอื่นที่ได้รับมอบหมาย ทั้งในฐานะปลัดอำเภอ พนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจ พนักงานสอบสวนฝ่ายปกครอง ผู้ช่วยนายทะเบียนอำเภอ และพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นตามที่กฎหมายกำหนดและยังต้องปฏิบัติงานช่วยเหลือ สนับสนุนงานตามอำนาจหน้าที่ของนายอำเภอในการนำนโยบายและยุทธศาสตร์ของรัฐบาล กระทรวง ทบวง กรม และจังหวัด มาปฏิบัติให้บรรลุผลตามเป้าหมาย และอำนวยการตอบสนองความต้องการและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนในพื้นที่ รวมทั้งเป็นผู้แทนนายอำเภอตามกฎหมาย เพื่อให้การบริหารราชการส่วนภูมิภาคระดับอำเภอเป็นไปปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
  • ด้านการวางแผน ต้องวางแผนการทำงานที่รับผิดชอบร่วมดำเนินการวางแผนการทำงานของหน่วยงานหรือโครงการ เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายและผลสัมฤทธิ์ที่กำหนด
  • ด้านการประสานงาน ประสานการทำงานร่วมกันทั้งภายในและภายนอกทีมงานหรือหน่วยงาน เพื่อให้เกิดความร่วมมือและผลสัมฤทธิ์ตามที่กำหนด ชี้แจงและให้รายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูล ข้อเท็จจริง แก่บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเข้าใจหรือความร่วมมือในการดำเนินงานตามที่ได้รับมอบหมาย
  • ด้านการบริการ ให้บริการเกี่ยวกับภารกิจของกรมการปกครอง เช่น ด้านทะเบียนและบัตร การอำนวยความเป็นธรรม แก่ส่วนราชการทั้งภายในและภายนอกองค์กร องค์กรภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชน รวมถึงให้ความรู้ ความเข้าใจ คำปรึกษา แนะนำเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการของรัฐตามสิทธิขั้นพื้นฐานได้อย่างเสมอภาค ทั่วถึง และเป็นธรรม นอกจากนี้ต้องเผยแพร่ข้อมูลด้านการเมืองการปกครอง และส่งเสริมให้ประชาชนได้มีโอกาสรับรู้ และเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้อย่างกว้างขวาง ถูกต้อง และรวดเร็ว

เส้นทางสู่ “ปลัดอำเภอ”

หลังจากที่เราได้รู้กันไปแล้วว่า ปลัดอำเภอ ต้องทำอะไรบ้าง เรามาดูกันต่อดีกว่าว่ากว่าจะมาเป็นปลัดอำเภอได้ ต้องเรียนทางด้านไหนกันมา ซึ่งหลัก ๆ แล้วตามเกณฑ์ที่ประกาศ จะเน้นย้ำว่าผู้ที่จะสมัครสอบได้ต้องได้รับปริญญาตรีหรือคุณวุฒิอย่างอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน ในสาขาวิชารัฐศาสตร์ สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ (บริหารรัฐกิจ)หรือสาขาวิชานิติศาสตร์ จากนั้นก็สมัครสอบตามประกาศกรมการปกครองโดยจะแบ่งเป็นรอบ ดังนี้

  • สอบภาค ก. ก.พ. ภาคความรู้ความสามารถทั่วไป
  • สอบภาค ข. ภาคความรู้ความสามารถเฉพาะตำแหน่ง
  • ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการปฏิบัติราชการในสังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
  • ความรู้ด้านการเมือง การปกครองและการบริการราชการ
  • ความรู้เกี่ยวกับสถานการณ์ เศรษฐกิจ ปัจจุบัน
  • ความรู้เกี่ยวกับโครงสร้าง วิสัยทัศน์ พันธกิจกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
  • ความรู้เกี่ยวกับการวางแผนเชิงกลยุทธ์
  • ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายและระเบียบที่ใช้ในการปฏิบัติราชการ เช่น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กฎหมายว่าด้วยระเบียบริหารราชการแผ่นดิน กฎหมายว่าด้วยความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ ระเบียบเกี่ยวกับการงบประมาณ การเงิน การคลังและพัสดุ เป็นต้น
  • ความรู้ที่ใช้สำหรับการปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งเจ้าพนักงานปกครองปฏิบัติงาน(ปลัดอำเภอ)
  • ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป กฎหมายอาญา กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา การปกครองท้องที่ ได้แก่ กฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ กฎหมายและระเบียบ ข้อบังคับ ที่เกี่ยวข้องกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้านและคณะกรรมการหมู่บ้าน
  • ความรู้เกี่ยวกับงานอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน งานการพนัน การควบคุมการเรี่ยไร งานควบคุมการขายทอดตลาดและการค้าของเก่า งานโรงรับจำนำ งานโรงแรม และงานสถานบริการ และงานอื่น ๆ ที่ฝ่ายปกครองรับผิดชอบ
  • ความรู้เกี่ยวกับการอำนวยความเป็นธรรมให้แก่ประชาชน การรักษาความสงบเรียบร้อย การรักษาความมั่นคงภายในและการจัดระเบียบสังคม ในหน้าที่ของกรมการปกครอง และการสอบสวนคดีอาญาและการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
  • ความรู้ภาษาอังกฤษ
  • สอบภาค ค. (สอบสัมภาษณ์)

เส้นทางความก้าวหน้าและคุณสมบัติ

จาก เจ้าพนักงานปกครองปฏิบัติการ (ปลัดอำเภอ) สามารถดำรงตำแหน่งและสอบเพื่อเลื่อนขั้นเป็นได้สูงสุดถึงปลัดกระทรวงและสำหรับ ‘ปลัดอำเภอ’ ควรมีคุณสมบัติทั่วไปดังนี้คือเป็นคนที่มีความเป็นผู้นำ รู้ทันข่าวสาร กระตือรือร้น มีความรับผิดชอบ มีเหตุผล กล้าคิด กล้าตัดสินใจ เป็นต้น

จะเห็นได้ว่า หากได้รู้จักอาชีพ ‘ปลัดอำเภอ’ จริง ๆ แล้ว จะลบภาพคนวัยสูงอายุใส่ชุดสีกากีไปได้อย่างสิ้นเชิง เพราะ‘ปลัดอำเภอ’ก็เป็นหนึ่งในผู้วางกลยุทธ์ ดูแลเชิงนโยบาย กำหนดยุทธศาสตร์ขององค์กรและดูแลความสงบสุขในด้านต่าง ๆ รวมถึงดูแล บริการประชาชน ถือเป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรและเป็นอีกหนึ่งอาชีพทางสายงานราชการที่น่าสนใจและมีแนวโน้มได้รับความสนใจจากคนรุ่นใหม่ ๆ มากเลยทีเดียว สำหรับใครที่มีความฝันจะประกอบอาชีพ ‘ปลัดอำเภอ’ จงเตรียมตัวให้พร้อมอยู่เสมอ ฝันให้ไกลต้องไปให้ถึง มุ่งมั่น ตั้งใจ ความสำเร็จอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม