ตำรวจตรวจคนเข้าเมือง ในเวลาที่คุณจะเดินทางเข้าหรือออกนอกประเทศ ไม่ว่าคุณจะข้ามเขตแดนไหน ลองทายดูซิว่า ใครกันที่มีบทบาทในการเดินทางคุณเสมอ คนที่คอยซักถามเรื่องการเดินทางของคุณ หรือไม่ก็ตรวจเอกสารของคุณด้วยท่าทางขึงขัง เดาไม่ได้ยากใช่ไหม พวกเขาเหล่านั้นก็คือ…ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองหรือ ตม. นั่นเอง! หน้าที่หลักของ ตม. คือการให้บริการประชาชนในการเดินทางข้ามแดนและการรักษาความมั่นคงของประเทศ เปรียบเสมือนผู้รักษาประตูของประเทศชาติ ถ้าคุณยังไม่เห็นภาพ เรามาทำความรู้จักกับอาชีพตำรวจตรวจคนเข้าเมืองให้มากขึ้นผ่าน 6 คำถามที่เรานำมาฝากกันในวันนี้

1. ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองสังกัดหน่วยงานไหน

ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองเป็นข้าราชการตำรวจประเภทหนึ่งอยู่ในสังกัดสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือ สตม. และ สตม.ก็เป็นหน่วยงานราชการหนึ่งในส่วนสนับสนุนการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ซึ่งในสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองนี้การแบ่งกองบังคับการออกเป็น 6 กอง และในแต่ละกองนั้นก็มีหน้าที่ที่แตกต่างกันออกไป

2. หน้าที่ของ ตม. มีอะไรบ้าง

เมื่อแบ่งกองบังคับการออกเป็น 6 กอง กองนั้น ๆ ก็จะมีอำนาจหน้าที่ที่ต้องดูแลแตกต่างกันไป แต่ยังคงไว้ซึ่งพันธกิจหลักของสำนักงานตำรวจตรวจคนเข้าเมืองที่มุ่งเน้นเรื่องการตรวจสอบหรือคัดกรองผู้ที่เดินทางเข้ามาในประเทศไทยและอยู่ต่ออย่างเข้มข้นเพื่อป้องกันและขจัดปัญหาเรื่องอาชญากรข้ามชาติ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบเพื่อให้บริการที่ทันสมัยอีกด้วย อำนาจหน้าที่ของ ตม. แบ่งได้ดังนี้
บก.ตม. 1 ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองจะมีหน้าที่ให้บริการและดำเนินการเกี่ยวกับการขออยู่ต่อในราชอาณาจักร การขอเข้ามามีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรของคนต่างด้าวที่พักอาศัยหรือประกอบกิจการในประเทศไทย นอกจากนั้นยังรับผิดชอบงานเลขานุการของคณะกรรมการพิจารณาคนเข้าเมือง รวมถึงปฏิบัติหน้าที่ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์และอื่น ๆ ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองรับผิดชอบในเขตกรุงเทพมหานคร หรือตามที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติกำหนดอีกด้วย

บก.ตม. 2 ในกองนี้เจ้าหน้าที่ ตม.จะทำหน้าที่ในการตรวจบุคคลและยานพาหนะทางอากาศที่เข้า-ออก ราชอาณาจักร งานตรวจการอนุญาตเพื่อกลับเข้ามาในประเทศหรือการส่งคนไปต่างประเทศ พูดให้ง่ายขึ้นก็คือ ตม.ที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ที่สนามบินนานาชาตินั่นเอง

ส่วนบก.ตม. 3-6 นั้นจะให้เน้นไปที่การให้บริการประชาชนและการตรวจสอบคัดกรองคนที่เดินทางเข้า-ออกประเทศไทยในแต่ละภูมิภาค โดยจะมีอำนาจหน้าที่ในงานหลักที่คล้ายคลึงกัน ได้แก่ งานเอกสาร งานอำนวยการต่าง ๆ งานบริการคนต่างด้าว งานตรวจบุคคลและพาหนะ และงานสืบสวนปราบปรามและส่งกลับ

ดังนั้นอาจสรุปได้ว่า ตม.เป็นผู้ที่รักษาประตูของประเทศตรวจสอบ/คัดกรองผู้ที่เข้ามาหรือผู้ที่ถูกส่งออกไปนอกราชอาณาจักร ทั้งทางบก ทางอากาศ และทางน้ำ เสมือนเป็นแนวหน้าของการรักษาความมั่นคงของชาติเลยก็ว่าได้

3. เขตพื้นที่ที่รับผิดชอบของ ตม. มีที่ไหนบ้าง

ปัจจุบัน ตม.จะมีหน่วยงานไม่ครบในทุกจังหวัดแต่มีการแบ่งเขตพื้นที่รับผิดชอบเพื่อดูแล และให้บริการประชาชนได้อย่างทั่วถึง ดังนี้

  • บก.ตม.1 รับผิดชอบให้บริการคนต่างด้าวที่พักอาศัยหรือประกอบกิจการในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร ยกเว้น ด่าน ตม.ท่าเรือกรุงเทพ
  • บก.ตม.2 รับผิดชอบตรวจสอบการเข้าออกของทางอากาศ ในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ และสุดท้ายท่าอากาศยานหาดใหญ่
  • บก.ตม.3 มีพื้นที่ที่รับผิดชอบในภาคกลาง ประกอบด้วย ตม.จังหวัด จำนวน 16 จังหวัด และด่าน ตม.จำนวน 14 ด่าน ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดนั้น ได้แก่ ตม.จว.กาญจนบุรี, ชลบุรี, สระแก้ว, ประจวบคีรีขันธ์, สมุทรสาคร, ระยอง, นครปฐม, สมุทรปราการ, นนทบุรี, ปทุมธานี, ฉะเชิงเทรา, พระนครศรีอยุธยา, จันทบุรี, ตราด, ลพบุรี และด่าน ตม.ท่าเรือกรุงเทพ ส่วนด่านตม.อีก 14 ด่านนั้นเป็นด่านที่อยู่ในพื้นที่ที่ตม.จว.นั้นกำกับดูแลอยู่
  • บก.ตม.4 มีเขตที่รับผิดชอบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่พื้นที่ติดพรมแดน สปป.ลาว 1,189 กม. ได้แก่ จ.เลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี และพรมแดน กัมพูชา 364 กม. ได้แก่ อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์
  • บก.ตม.5 มีเขตที่รับผิดชอบในภาคเหนือทั้งหมด โดยตม.จังหวัด จำนวน 7 จังหวัด ได้แก่ ตม.จว.เชียงราย, น่าน, เชียงใหม่, แม่ฮ่องสอน, ตาก, พิษณุโลก และนครสวรรค์
  • บก.ตม. 6 มีพื้นที่ที่รับผิดชอบในภาคใต้ โดยมี 19 ด่านตรวจ และตรวจคนเข้าเมืองจังหวัด จำนวน 11 จังหวัด ได้แก่ ตม.จว.นราธิวาส, ภูเก็ต, สงขลา, สตูล, สุราษฎร์ธานี, กระบี่, พังงา, นครศรีธรรมราช,ปัตตานี, ยะลา, และระนอง

4. อยากเป็น ตม.ต้องทำอย่างไร

ถ้าคุณสนใจในสายอาชีพตำรวจ อย่างแรกคือจะต้องสอบแข่งขันเพื่อบรรจุและแต่งตั้งเป็นข้าราชการตำรวจเสียก่อน ในกรณีที่เป็นน้อง ๆ ที่พึ่งจบ ม.6 หรือบุคคลภายนอกที่ไม่ได้เป็นตำรวจสามารถสอบชั้นประทวนหรือนายสิบตำรวจได้ หรือถ้าคุณจบปริญญาตรีก็สามารถสอบชั้นสัญญาบัตรหรือนายร้อยตำรวจได้เช่นเดียวกัน แต่ต้องมีคุณสมบัติครบถ้วนด้วยนะ โดยล่าสุด (ปี 62) สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองจะเปิดรับสมัครบุคคลภายนอกเพื่อสอบแข่งขันผู้มีวุฒิประกาศนียบัตรมัธยมศึกษาตอนปลายหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพหรือเทียบเท่า เพื่อบรรจุและแต่งตั้งเป็นข้าราชการตำรวจชั้นประทวน ในกลุ่มงานอำนวยการและสนับสนุนกว่า 1,000 นาย บอกก่อนว่าสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองไม่ได้เปิดรับ ตม.ทุกปี ดังนั้นต้องกดปุ่มติดตามเราให้ดีล่ะ!

5. ผู้หญิงเป็น ตม.ได้ไหม สายตาสั้นเป็นได้ไหม

แน่นอนว่าได้และได้ แต่จะให้ละเอียดกว่านั้นเรามาตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ที่สามารถสมัครสอบ ตม.เพื่อเป็นตำรวจชั้นประทวนกันดีกว่า ลำดับแรกคือจะเป็นเพศชายหรือหญิงก็ได้ และต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ และไม่เกิน 35 ปี โดยวุฒิที่นำมาสมัครจะต้องเป็นวุฒิ ม.6 หรือประกาศนียบัตรวิชาชีพหรือเทียบเท่าเท่านั้น ไม่จำกัดสายการเรียนใด ๆ ด้วย ถัดจากเรื่องอายุก็เป็นเรื่องของส่วนสูง ผู้ชายต้องสูงไม่น้อยกว่า 160 ซนติเมตร และรอบอกต้องไม่น้อยกว่า 77 เซนติเมตร ส่วนผู้หญิงจะต้องสูงไม่น้อยกว่า 150 เซนติเมตร และมีผลการทดสอบทางภาษาที่ 3 ได้แก่ ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาเกาหลี ภาษาญี่ปุ่น อย่างใดอย่างหนึ่ง โดยมีผลคะแนนผ่านตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ และมีผลคะแนนที่ไม่เกิน 2 ปี ภายในวันปิดรับสมัคร (นับแต่วันเข้ารับการทดสอบ) สำหรับใครที่ยังไม่ผ่านการทดสอบทางภาษาใด ๆ ทางสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก็สามารถขอเข้ารับการทดสอบความรู้ภาษาต่างประเทศ (เฉพาะภาษาอังกฤษ) ก่อนการสอบรอบแรกได้ ส่วนเรื่องสายตานั้นไม่มีข้อกำหนดระบุเรื่องสายตาสั้นหรือยาว ดังนั้นสมัครได้แน่นอน

6. วิชาที่สอบอะไรบ้าง

หลังจากตรวจสอบคุณสมบัติเรามาดูเรื่องวิชาการกันบ้าง วิชาที่ใช้สอบในรอบแรกแบ่งเป็น 2 ภาค ภาคแรกได้แก่วิชาความรู้ความสามารถทั่วไปและวิชาภาษาไทย ภาคที่สองเป็นการทดสอบเรื่องความรู้ความสามารถที่ใช้เฉพาะตำแหน่ง ได้แก่ พ.ร.บ.คนเข้าเมือง ระเบียบสำนักนายกฯ ว่าด้วยเรื่องานสารบรรณ เรื่องสังคม วัฒนธรรมและจริยธรรม และความรู้เรื่องอาเซียน พ.ร.บ.ตำรวมแห่งชาติ เรื่องคอมพิวเตอร์และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสำนักงาน และสุดท้ายคือสอบภาษาอังกฤษ ผลการทดสอบคือจะใช้เกณฑ์คะแนนในแต่ละภาคไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ถือว่าผ่านการทดสอบ และเรียงคะแนนจากมากไปน้อย

เมื่อสอบผ่านรอบแรกแล้วจะเป็นการสอบรอบที่ 2 คือภาคความเหมาสมกับตำแหน่ง ตรงนี้คุณจะได้รับการประเมินเพื่อพิจารณาความเหมาะสม โดยมีการตรวจสอบคุณสมบัติ ประวัติและความประพฤติต่าง ๆ จากนั้นก็จะเป็นการสอบสัมภาษณ์ เพื่อพิจารณาเรื่องไหวพริบ อุปนิสัย ความรู้ความสามารถรวมถึงประสบการณ์ต่าง ๆ เป็นต้น หลังจากนั้นก็จะเป็นการตรวจร่างกายและทดสอบสุขภาพจิตจากแพทย์ โรงพยาบาลตำรวจรวม สำนักงานแพทย์ใหญ่ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ การสอบรอบที่สองนี้มีเกณฑ์คือผ่านกับไม่ผ่านซึ่งไม่รวมกับคะแนนในการสอบรอบแรก ทั้งนี้ ในการเปิดรับสมัครสอบอาจมีการเปลี่ยนแปลงอย่าลืมอัพเดตข่าวการสอบจากสอบดีดีด้วยนะ

ตำรวจตรวจคนเข้าเมือง นอกจากจะเป็นอาชีพข้าราชการที่น่าสนใจแล้ว ยังเป็นอาชีพที่มีความก้าวหน้าและมีสวัสดิการที่ดีอีกด้วย ยิ่งไปกว่านั้นยังเป็นอาชีพที่ได้รับหน้าที่อันสำคัญอย่างยิ่งยวดในการรักษาความมั่นคงของประเทศ สกัดกั้นและป้องกันภัยคุกคามต่อความมั่นคงในรูปแบบต่าง ๆ ใครเริ่มมีไฟขึ้นมาแล้วก็ต้องเตรียมตัวให้พร้อม ขยันอ่านหนังสือ ทบทวนความรู้อย่างมุ่งมั่น เราเชื่อว่าคุณทำได้แน่นอน